- Wat is bevallen in bad?
- Epidemiologische trends in Vlaanderen
- Wie raadt een bevalling in bad aan?
- De keuze: wat past bij jou?
- Voordelen en nadelen van bevallen in bad
- Spelen nog andere factoren een rol bij mijn beslissing?
- Ik wil in bad bevallen: wat gebeurt er dan?
- Wat kan me helpen om te kiezen?
- Hoe maak ik van mijn arbeid en/of bevalling in water een positieve bevallingservaring?
- Ervaringen van ouders
- Ervaringen van zorgverleners
- Bronnen
Wat is bevallen in bad?
Bevallen is intens en wordt over het algemeen als pijnlijk ervaren. Er zijn veel dingen die je kan doen om met deze pijn bij je bevalling om te gaan. Pijn ontstaat als de spieren van je baarmoeder hard samentrekken (weeën of contracties). Deze pijn is nuttig doordat de weeën de uitgang van je baarmoeder (baarmoedermond) steeds verder doet opengaan (ontsluiting) en je baby zich goed kan positioneren om geboren te worden.
De pijn is anders bij elke vrouw. Hoe erg je de pijn / intensiteit van de weeën voelt, hangt af van verschillende factoren, zoals:
- of je je ontspannen voelt
- of je je veilig voelt bij de mensen om je heen
- of je steun ervaart
- of je je aandacht kan verleggen.
Tijdens je bevalling maakt je lichaam hormonen aan die werken als pijnstillers, zoals endorfinen. Het duurt soms wel even voordat je merkt dat deze hormonen hun effect hebben.
Je kunt zelf veel doen om beter te kunnen omgaan met de pijn, zoals bewegen, rustig ademen, de plek waar je bent fijn maken, steun van anderen ervaren en warm water gebruiken.
Wil je beter omgaan met de intensiteit van je weeën met behulp van warm water? Dan kun je hiervoor in een warm bad gaan of onder een warme douche staan. Bij een badbevalling wordt je baby geboren in het warme water van het bad. Warm water gebruiken tijdens je arbeid en/of bevalling wordt ook wel “waterimmersie” genoemd.
Warm water werkt pijnstillend, relaxeert je spieren en vermindert je pijnperceptie. Dit is zowel het geval in een warm bad als onder een warme douche. Hierdoor neemt vaak de nood aan een ruggenprik af.
In het water van een bad verlaagt het licht drijvende gevoel bovendien je spierspanning en helpt je de weeën beter op te vangen. Het dempt licht- en geluidsprikkels waardoor je minder afgeleid bent en je kunt focussen op je lichaam.
Voor je baby biedt een badbevalling een zachte, rustige overgang van de baarmoeder naar de buitenwereld.
Epidemiologische trends
Indien je een laagrisicozwangerschap hebt (dat wil zeggen: als jij en je baby gezond zijn, je zwangerschap normaal verloopt, je geen medische complicaties hebt gehad en je zwangerschap voldragen is (tussen 37 en 42 weken)) kun je in iets meer dan de helft van de Vlaamse ziekenhuizen het bad gebruiken als ontspanning tijdens de arbeid. Deze Vlaamse ziekenhuizen beschikken vaak over één of meerdere bevallingsbaden. In een kleiner aandeel van deze ziekenhuizen kun je vervolgens ook kiezen voor je baby in bad geboren te laten worden. Het Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie houdt geen gegevens bij over het aantal waterbevallingen in Vlaanderen (Bentouhami et al, 2025). Volgens het Jaarrapport Vroedvrouwgeleide Zorg 2024 (Vandeputte et al, 2025) ligt bij een thuisbevalling of bevalling in een geboortehuis het percentage badbevallingen hoog (48% in 2024).
Wie raadt een arbeid en bevalling in bad aan?
Recente nationale en internationale richtlijnen bevestigen dat arbeid en bevalling in water een veilige optie kan zijn voor vrouwen met een laagrisicozwangerschap vanaf 37 weken, op voorwaarde dat:
- de juiste vrouwen geselecteerd worden;
- moeder en baby goed opgevolgd worden;
- er duidelijke afspraken en protocollen zijn.
Deze richtlijnen ondersteunen bevallen in bad als effectieve niet-medicamenteuze pijnverlichting tijdens de arbeid, en in sommige situaties ook tijdens het persen.
|
Richtlijn |
Land |
Jaar |
Besluit |
|
Evikey (Belgisch Netwerk voor Evidence Based Practice) — Richtlijn voor goede klinische praktijk bij laagrisico bevallingen (Kuipers et al.) |
België |
2024 |
Overweeg waterimmersie (bad of douche) als niet-medicamenteuze pijnverlichting tijdens ontsluiting en uitdrijving. |
|
KNOV (Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen) — Wetenschappelijk advies baringshoudingen en perineumletsel |
Nederland |
2023 |
Waterbevalling kan worden overwogen als onderdeel van houdings- en ontspanningsstrategieën en voor bescherming van het perineum. |
|
ACNM (American College of Nurse-Midwives) — Hydrotherapy During Labor and Birth (Position statement) |
V.S. |
2024 |
Hydrotherapie tijdens arbeid én geboorte is een veilige, niet-farmacologische pijnverlichting voor vrouwen met een laagrisico zwangerschap. |
|
NICE (National Institute for Health and Care Excellence) — Intrapartum Care (NG235) + Evidence Review waterimmersie tweede fase |
V.K. |
2025 |
Waterimmersie in eerste én tweede fase kan worden overwogen voor vrouwen met een laagrisico zwangerschap. |
De keuze: wat past bij jou?
Tijdens je bevalling kun je kiezen om warm water te gebruiken als niet-medicamenteuze pijnstilling tijdens je ontsluiting of tijdens het persen. Dit kan een warme douche zijn of een warm bad. Je kunt ook kiezen om géén warm water te gebruiken of in bad te bevallen. In dat geval kun je, al dan niet, andere niet-medicamenteuze pijnstilling of een ruggenprik gebruiken om beter met de intensiteit van de weeën om te gaan.
Dit is jouw keuze.
Je zorgverlener (gynaecoloog, vroedvrouw, huisarts) informeert je over de voor- en nadelen van elke keuzeoptie en bespreekt met jou je voorkeuren en noden op basis van jouw individuele situatie. Je zorgverlener kan warm water en bevallen in bad aanbevelen. Je kunt vragen stellen over de redenen voor deze aanbeveling en je kunt beslissen om toe te stemmen of te weigeren. Je mag altijd van gedachte veranderen en een andere beslissing maken die voor jou past.
Voordelen en nadelen van een badbevalling
Voordelen:
|
Uitkomst |
Arbeid en bevalling in een warm bad (t.o.v. landbevalling) |
Referentie |
|
Kans op een ruggenprik |
± 80% lagere kans op een ruggenprik |
Edwards 2024; Burns 2022 |
|
Kans op een knip (episiotomie) |
± 80% lagere kans op een knip |
Burns 2022 |
|
Kans op veel bloedverlies (postpartumhemorragie) |
± 20–30% lagere kans op postpartumhemorragie |
Burns 2022; McKinney 2024; Taliento 2022 |
|
Kans op een intact perineum |
± 50% hogere kans op een intact perineum |
Burns 2022 |
|
Duur van de arbeid |
Arbeid is gemiddeld korter |
Edwards 2024 |
|
Bevalervaring / tevredenheid |
Bijna dubbel zoveel kans op een positieve bevalervaring |
Burns 2022; Edwards 2024 |
|
Kans op lage Apgar-score (5 min) |
± 30% lagere kans op lage Apgar-score |
McKinney 2024 |
|
Kans op aspiratie (ontlasting inademen) |
± 40% lagere kans op aspiratie waarvoor reanimatie nodig is |
McKinney 2024 |
|
Kans op NICU-opname |
± 45% lagere kans op NICU-opname |
McKinney 2024 |
|
Kans op infectie bij de baby |
Lagere kans op neonatale infectie |
McKinney 2024 |
|
Kans op infectie bij de moeder |
Geen verhoogde kans op maternale infectie |
McKinney 2024 |
Nadelen
|
Uitkomst |
Bevallen in bad |
Referentie |
|
Navelstreng die scheurt of loskomt (zeldzaam) |
Hogere kans, maar zeer zeldzaam • Badbevalling: 4,3 per 1000 (0.4%) • Landbevalling: 1,3 per 1000 (0.1%) * |
Burns 2022; McKinney 2024 |
(*) Het verhoogde risico op het losscheuren van de navelstreng is zeer zeldzaam: minder dan 1% (cfr 0.13% landbevalling vs 0.43% badbevalling). De studies geven aan dat het verhoogde risico op losscheuren van de navelstreng niet zo zeer met het water zelf te maken heeft maar het kan zijn dat zorgverleners soms de baby te snel uit het water halen. Een ervaren vroedvrouw kan dit voorkomen door aandachtig en voorzichtig de baby op te tillen en de baby nog (deels) in het water te laten in huid-op-huid contact met de mama. Als zich de situatie toch zou voordoen, kan de zorgverlener het losscheuren van de navelstreng makkelijk en snel verhelpen door de navelstreng onmiddellijk af te navelen.”
Spelen nog andere factoren een rol bij mijn beslissing?
Bevallen in bad bevordert bewegingsvrijheid. In bad kan je veel verschillende houdingen aannemen.
Een arbeid en/of bevalling in bad kan een goede ervaring zijn wanneer:
- je gezondheidstoestand het toelaat;
- je zwangerschap voldragen is (> 37 weken) en zonder complicaties verliep;
- én je begeleid wordt door een ervaren vroedvrouw.
Tegenindicaties: Heb je een epidurale verdoving, actieve herpes of een huidinfectie? Dan is in een warm bad gaan tijdens de arbeid en bevalling geen optie.
Wil je graag de navelstreng vertraagd doorknippen en onmiddellijk huid-op-huid contact met je baby? Ook dat kan in een warm bad.
Ik wil in bad gaan tijdens mijn arbeid en/of bevalling. Wat gebeurt er dan?
Bespreek je wens tijdens de zwangerschap met je zorgverleners en laat ze opnemen in je elektronisch dossier of je document waarin je geboortekeuzes zijn opgenomen.
Informeer tijdens je zwangerschap of een bad ter beschikking is in jouw geboorteomgeving:
- Beval je thuis? Bespreek dan met je vertrouwde vroedvrouw of je een eventueel een bevalbad kunt huren.
- Beval je in een geboortehuis, dan is er vaak een bevalbad aanwezig.
- Beval je in het ziekenhuis? Dan is het gebruiken van een warm bad in het ziekenhuis afhankelijk van beschikbaarheid. Ook als je een kamer met bad hebt, ben je niet verplicht om het bad te gebruiken.
Tijdens een badbevalling kan de partner je ondersteunen door nabijheid, te masseren, water over je lichaam te laten stromen of je te helpen bij houdingswissel. In sommige geboorteomgevingen is het toegestaan dat de partner mee in bad kan gaan om je beter te ondersteunen. De partner speelt bovendien een belangrijke rol bij het veilig uit bad komen wanneer dat nodig is.
Ook onder de douche of in een warm bad kan je baby continu gemonitord worden. Dit gebeurt via een draadloze monitor.
Wat kan me helpen om te kiezen?
Neem je tijd om te reflecteren over de informatie en je eigen voorkeuren en behoeftes.
De volgende vragen kunnen je mogelijk helpen om te kiezen:
|
Wat vind ik belangrijk? |
Vragen en gedachten die ik graag met mijn zorgverlener wil bespreken |
|
Ik wil graag gebruik maken van niet-medicamenteuze pijnstilling. |
|
|
Ik wil proberen een ruggenprik te vermijden. |
|
|
Ik wil graag inscheuren van het perineum vermijden. |
|
|
Ik wil dat mijn bevalling zo natuurlijk mogelijk verloopt en zo min mogelijk medische interventies tijdens de bevalling. |
|
|
Ik wil graag vrij kunnen bewegen en mijn houdingen kiezen. |
|
|
Ik wil elke kans vermijden dat de navelstreng van mijn baby scheurt of loskomt. |
|
|
Iets anders dat belangrijk is voor mij: …. |
|
Hoe maak ik van mijn arbeid en bevalling in water een positieve ervaring?
- Bespreek grondig alle voor- en nadelen met je gynaecoloog en vroedvrouw. Neem je tijd om je behoeftes, zorgen en twijfels helder te krijgen en alle vragen uit te klaren. Misschien wil je ook een tweede opinie vragen, of de ervaringen van andere ouders aftoetsen?
- Gebruik de B.R.A.I.N.S. methode om je beslissing te nemen.
- Je bent gezond, je zwangerschap is voldragen (> 37 weken) en zonder complicaties verlopen.
- Je hebt geen epidurale verdoving, actieve herpes of een huidinfectie.
- Je wordt begeleidt door een ervaren vroedvrouw met kennis van zaken over badbevallingen.
- Beval je in het ziekenhuis, geef deze bevaloptie door aan je zorgverleners. Onthoud dat een badbevalling in het ziekenhuis afhangt van de beschikbaarheid van verloskamers met bevallingsbad.
- Drink voldoende water tijdens je bevalling om uitdroging te voorkomen.
- Ga regelmatig naar toilet om je blaas en darmen te ledigen.
- Ook in bad is het luisteren naar de harttonen van je baby prima mogelijk. Ofwel met tussenpozen via een doptone of een hoorbuis van Pinard, ofwel continu met een draadloze elektronische monitor.
- Zowel in het ziekenhuis als bij een thuisbevalling worden strenge normen gehanteerd om ervoor te zorgen dat het bad schoon en goed onderhouden is en er worden maatregelen genomen voor infectiebestrijding.
Ervaringen van ouders
Eline: "Heel bewust koos ik voor een bevalling in Oostende omdat daar uitgebreide ervaring bestaat met onderwaterbevallingen. De bevalling kwam natuurlijk op gang, tijdens een gezellige winterbarbecue. Ik probeerde nog even thuis te blijven, maar mijn man stond te trappelen van ongeduld en toen zijn we maar naar het ziekenhuis vertrokken. Het moment dat ik in het ziekenhuis aankwam had ik, naar mijn ervaring een zestal uur, weeën, maar waar ik dacht dat het nog even zou duren, bleek ik reeds 6cm opening te hebben en ging het heel erg snel vooruit. Slechts een uurtje later adviseerde de vroedvrouw me om het bad in te gaan omdat de weeën elkaar toch wel zeer snel en heftig opvolgden. Ik herinner me nog sterk het moment dat ik in het water wegzakte. De pijn verdween grotendeels en door de ontspanning die dit met zich meebracht, kon ik even later beginnen persen. Slechts vier uur na het binnenkomen in het ziekenhuis werd ons zoontje geboren. De ervaring van de badbevalling is voor mij eentje om met heel veel positiviteit op terug te kijken. Ik ben ervan overtuigd dat ik veel meer gefocust was op het krijgen van mijn kindje en kon focussen op het persen in plaats van op pijn."
Nina: “Na een korte, onregelmatige maar zeer krachtige storm aan weeën thuis, besliste ik dat het tijd was om naar het geboortehuis te vertrekken. Bij aankomst hoorde ik het badwater al stromen en kon de vroedman zijn vraag of ik het bad in wilde nog niet afmaken, of ik zat er al in. De warmte plooide zich als een dekentje rond mijn baarmoeder en de cadans waarop ik had zitten wachten voltrok zich in mijn lijf, alsof ze het warme water nodig had om te beseffen waar het mee bezig was. Dit kon ik nog wel even volhouden: een ritme, de dans die ik had verwacht. Maar veel tijd was er niet; anderhalf uur later was mijn dochter er. De ontspanning die het warme water gaf, zorgde ervoor dat mijn lijf kon doen waarvoor het bestaat: in alle vertrouwen leven geven.”
Kato: “Dat warme water doet zoveel deugd! Gewoon ook de ontspannen associatie die je sowieso al hebt met een bad geeft zo iets om naar uit te kijken! En kunnen hangen op die badrand is zoveel comfortabeler dan rechtstaan onder het warme water van de douche… Dat bad is ook echt je eigen veilige bubbeltje, heerlijk om je in terug te trekken! Een volgende keer zou ik sowieso terug voor een bad kiezen.”
Katrin: “Ik vond dat water gewoon echt heerlijk ontspannend. Bovendien droeg het mijn lijf, ik kon op de zachte badrand hangen en makkelijk veranderen van houding. Ik zou nog wel 10 keer kunnen bevallen.”
Luna: “Na een heftige transitiefase eindelijk dat bad instappen voelde voor mij echt als een verademing! Mijn weeën namen ook even af waardoor ik mij heel mooi kon ontspannen en voorbereiden op de persfase, op dat moment wist ik ook dit is de rest & be thankful phase. De timing van in bad stappen was voor mij dus echt perfect! Na 10 min was ze er al.”
Elizabeth: “Ik vond in bad bevallen heerlijk! Ik voelde mij gedragen door het water en het haalde de scherpe kantjes er een beetje vanaf. Het warme water dat je lijf omhuld. Ik kon mij zo ook beter afsluiten voor de buitenwereld! Echt een fijne ervaring!”
Tine: “In bad bevallen gaf mij een gevoel van vrijheid en veiligheid. Vrijheid omdat ik zo kon doen wat mijn lichaam mij aangaf. Veilig omdat het warme water als een soort van cocon rond mijn lichaam voelde. Twee keer een badbevalling, twee keer een heel mooie ervaring.”
Lees ook uitgebreide geboorteverhalen van Birthmatters.
Ervaringen van zorgverleners
volgt
Bronnen
American College of Nurse-Midwives. (2024). Hydrotherapy during labor and birth (Position statement). https://www.midwife.org
Bentouhami, H., Fomenko, E., Laubach, M., De Coen, K., Bogaerts, A., & Roelens, K. (2025). Perinatale gezondheid in Vlaanderen – Jaar 2024. Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie.
Burns, E., Feeley, C., Hall, P. J., & Vanderlaan, J. (2022). Systematic review and meta-analysis to examine intrapartum interventions and maternal and neonatal outcomes following immersion in water during labour and waterbirth. BMJ Open, 12(7), e056517. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2021-056517
Edwards, S., Angarita, A. M., Talasila, S., & Berghella, V. (2024). Waterbirth: A systematic review and meta-analysis. American Journal of Perinatology, 41(9), 1134–1142. https://doi.org/10.1055/s-0043-1764145
Evikey. (2024). Richtlijn voor goede klinische praktijk bij laagrisicobevallingen. Belgisch Netwerk voor Evidence Based Practice.
Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen. (2023). Wetenschappelijk advies: Baringshoudingen en perineumletsel. https://www.knov.nl
Kuipers, Y., Mestdagh, E., Beentjes, M., Bleijenbergh, R., Brosens, C., Bosmans, V., Embo, M., Stiers, M., Torfs, K., & Zemouri, C. (2024). Richtlijn voor goede klinische praktijk bij laagrisicobevallingen.
Lanssens, D., Rothmann, I., & Tency, I. (2026). Waterimmersie tijdens arbeid en bevalling: Een update van de literatuur. Tijdschrift voor Vroedvrouwen, 27(3).
McKinney, J. A., Vilchez, G., Jowers, A., Atchoo, A., Lin, L., Kaunitz, A. M., Lewis, K. E., & Sanchez-Ramos, L. (2024). Water birth: A systematic review and meta-analysis of maternal and neonatal outcomes. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 230(3S), S961–S979.e33. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2023.08.034
National Institute for Health and Care Excellence. (2025). Intrapartum care (NICE guideline NG235). https://www.nice.org.uk/guidance/ng235
Taliento, C., Tormen, M., Sabattini, A., Scutiero, G., Cappadona, R., & Greco, P. (2022). Impact of waterbirth on post-partum hemorrhage, genital trauma, retained placenta and shoulder dystocia: A systematic review and meta-analysis. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 276, 26–37. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2022.06.016
Vandeputte, L., Van den Bergh, E., Rothmann, I., Reyns, M., D’Haenens, F., Lanssens, D., Huybrechts, L., & Denys, A. (2025). Jaarrapport vroedvrouwgeleide zorg tijdens de arbeid en bevalling in cijfers: 2024. Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen.